“8 Noyabr” Elektrik Stansiyası Azərbaycanın enerji gücünün simvoludur
Azərbaycanın enerji infrastrukturunda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilən “8 Noyabr” Elektrik Stansiyasının Mingəçevirdə istifadəyə verilməsi ölkəmizin elektrik enerjisi sektorunda son illərin ən mühüm hadisələrindən biridir. Bu nəhəng enerji obyekti yalnız gücü və miqyası ilə deyil, həm də tətbiq olunan müasir texnologiyalar, yüksək enerji səmərəliliyi və ekoloji standartlara uyğunluğu baxımından regionda nümunəvi bir layihə hesab olunur. Stansiyanın yaradılması Azərbaycanın enerji siyasətində keyfiyyətcə yeni mərhələnin təcəssümüdür – bu, həm daxili tələbatın yüksək səviyyədə ödənilməsinə, həm də enerji ixracının artırılmasına xidmət edən strateji bir layihədir. Prezident İlham Əliyevin açılış mərasimində etdiyi çıxışda stansiyanın əhəmiyyəti hərtərəfli şəkildə vurğulandı və bu infrastruktur layihəsinin ölkəmizin artan enerji potensialını, texnoloji imkanlarını və regional liderliyini əks etdirdiyi qeyd olundu.
Qeyd edək ki, “8 Noyabr” Elektrik Stansiyası 1280 meqavatlıq generasiya gücü ilə Azərbaycanın ən böyük istilik elektrik stansiyasıdır. Bu göstərici təkcə texniki ölçü deyil, həm də ölkənin enerji sektorunda son onilliklərdə həyata keçirilmiş modernizasiya və texnoloji transformasiyanın miqyasını nümayiş etdirir. Bu cür iri həcmli enerji mənbəyi ölkənin enerji balansında fundamental dəyişikliklərə səbəb olacaq, mövcud və gələcək sənaye obyektlərinin, sosial infrastrukturların, kənd təsərrüfatı və kommunal xidmətlərin elektriklə təminatında sabitlik yaradacaq. Eyni zamanda, belə güclü enerji mənbəyi ixrac yönümlü strategiyalara da əlavə imkanlar açır, Azərbaycanın regional və beynəlxalq enerji bazarındakı mövqeyini daha da möhkəmləndirir.
Stansiyanın layihələndirilmə və inşasında ən yüksək texniki və ekoloji tələblər əsas götürülüb. Burada istifadə olunan müasir texnologiyalar sayəsində enerji istehsalında maksimum səmərəlilik əldə edilir, qaz sərfiyyatı minimuma endirilir. Nəticədə, hər il təqribən 1,3 milyard kubmetr təbii qaz qənaət olunur ki, bu da ölkə iqtisadiyyatı üçün əlavə valyuta gəliri və enerji balansında çeviklik deməkdir. Bu qənaət həmçinin enerji təhlükəsizliyi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Stansiyanın ekoloji cəhətdən də müasir tələblərə cavab verməsi ətraf mühitin qorunmasına yönələn dövlət siyasətinə tam uyğun gəlir və Azərbaycanın “yaşıl enerji” gündəminə verdiyi önəmi bir daha təsdiqləyir.
Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, “8 Noyabr” Elektrik Stansiyasının işə düşməsi ilə Azərbaycanın ümumi enerji istehsalı gücü əhəmiyyətli dərəcədə artacaq və bu, ölkənin enerji təhlükəsizliyini daha da möhkəmləndirəcək. Əsasən istilik stansiyası kimi fəaliyyət göstərən bu obyektin çevik və dayanıqlı işləmə rejimi payız-qış mövsümündə, yəni tələbatın ən yüksək olduğu dövrdə sistemin sabitliyinə ciddi töhfə verəcək. Fasiləsiz elektrik təminatı sənayenin fasiləsiz fəaliyyətini, sosial infrastrukturun funksionallığını və əhalinin rifahını birbaşa təmin edən əsas faktorlardan biridir. Beləliklə, bu stansiya yalnız texniki baxımdan deyil, həm də sosial-iqtisadi cəhətdən olduqca strateji əhəmiyyət daşıyır.
Mingəçevir şəhəri üçün bu layihə eyni zamanda yerli inkişaf, məşğulluq və sosial rifah baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Stansiyanın inşası və istismarı zamanı yaradılan yüzlərlə iş yeri yerli əhali üçün yeni imkanlar yaradıb. Bununla yanaşı, energetika sahəsində ixtisaslı kadrların hazırlanması və gənc mühəndislərin təcrübə qazanması üçün geniş imkanlar formalaşıb. Bu, bilavasitə insan kapitalının inkişafı və texniki sahələrdə milli kadr potensialının möhkəmləndirilməsi deməkdir. Stansiyanın fəaliyyəti həmçinin regionun sənaye, aqrar və xidmət sahələrinin inkişafına təkan verir, iqtisadi canlanmaya səbəb olur.
“8 Noyabr” Elektrik Stansiyasının istifadəyə verilməsi Azərbaycanın enerji siyasətində uzunmüddətli və sistemli baxışın davamı kimi çıxış edir. Bu layihə ölkəmizin enerji infrastrukturunda sabitlik və dayanıqlıqla yanaşı, beynəlxalq miqyasda etibarlı tərəfdaş statusunun daha da möhkəmlənməsinə səbəb olur. Azərbaycan enerji təchizatçısı kimi Avropa və Asiya arasında strateji körpü rolunu gücləndirir, həm də enerji istehsalında dayanıqlı və ekoloji cəhətdən təmiz texnologiyalara keçid prosesini sürətləndirir.
Nəticə etibarilə, “8 Noyabr” Elektrik Stansiyası ölkəmizin enerji sektorunda aparıcı mövqeyini daha da gücləndirir, həm daxili sosial-iqtisadi sabitliyə, həm də xarici enerji əməkdaşlığına ciddi töhfə verir. Bu nəhəng layihə Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi, iqtisadi sabitliyi və strateji mövqeyinin təntənəsi olmaqla yanaşı, dövlətin gələcəyə hesablanmış baxışının və idarəetmə uzaqgörənliyinin real təzahürüdür. Stansiyanın adını daşıdığı 8 Noyabr – Zəfər Günü, həm tarixi, həm də simvolik olaraq bu uğurun xalqımızın əzmi və dövlətimizin qüdrəti ilə bağlılığını ifadə edir.
Tariel Atamalıyev,
Salyan Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzinin direktoru, YAP fəalı