Gözlərə işıq, ürəklərə sevinc bəxş edən alim - Zərifə xanım Əliyeva

«Yalnız həyatda və insanlar arasında ünsiyyətdə mükəmməlləşmək olar» müdrik kəlamına uyğun seçdiyi həyat amalına sadiq qalan akademik Zərifə xanım Əliyevanı Azərbaycanda milli oftalmologiyanın banisi adlandıranların sözlərində böyük həqiqət var

Dünya şöhrətli oftalmoloq, akademik Zərifə xanım Əliyevanın Tanırının taleyinə yazdığı ömür payı, tərcümeyi-halı çox sadə, başqalarından fərqlənməsə də, neçə-neçə insanın dünyaya nurlu baxışında yaşayan əməllərinin dəyəri ölçüyəgəlməz dərəcədə qiymətlidir.

…İlin ən gözəl fəslində, yazda -1923-cü il aprelin 28-də dünyaya göz açan, 1985-ci il aprel ayının 15-də əbədiyyətə qovuşan gözəl insan, qayğıkeş həkim Zərifə xanım Əliyeva sanki nurlu aləmin bir parçası kimi gözlərə işıq verirdi.

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının akademiki, tibb elmləri doktoru, professor, onlarla elmi monoqrafiyanın müəllifi, bir zamanlar kütləvi yayılan qlaukomanın etimologiyası, tibbi deontologiya, iridodiadiaqnostika məsələləri üzrə həkim kimi özünü təsdiqləmiş Zərifə xanımın həyat yolunun səhifələrində iz salan bu titullar, çəkilən zəhmətlər onu ailə şəcərəsinin davamçısı kimi də tanıtmışdır. Zərifə xanımın keçmiş SSRİ miqyasında, Azərbaycanda M.İ.Averbax adına Beynəlxalq Mükafata layiq görülən ilk qadın oftalmoloq olması çəkdiyi zəhmətin bəhrəsi idi. Azərbaycanın tibb tarixində özünəməxsus yeri olan təcrübəli həkim Əziz Əliyevin ailəsində dünyaya gələn Zərifə xanım Tanrının Azərbaycan xalqına bəxş etdiyi nurlu əllər sahibi olmasını qısa, şərəfli ömür yolu ilə təsdiqləmişdir. Şəxsiyyətində Şərqin, Qərbin, İslami dəyərlərin vəhdətini birləşdirən, elm aləminə dəyərli yeniliklər gətirməklə intellektual səviyyəsi, biliyi, fitri istedadı, cəmiyyətdəki mövqeyi, çalışdığı kollektivdəki səmimiyyəti ilə də fərqlənən Zərifə xanımın simasında ömür-gün yoldaşı ulu öndər Heydər Əliyevin tibb işçiləri haqqında söylədiyi sözlər əksini tapıb: « Özünü həkimlik, təbiblik peşəsinə həsr edən insanlar xoşbəxtdirlər. Çünki cəmiyyətin onlara həmişə ehtiyacı var.»
Tanrının seçilən, sevimli bəndələrindən olan, ailəsini, ocağını qoruyan, cəfakeş həyat yoldaşı, etibarlı dost, övladlarını əsl vətənpərvərlik ruhunda yetişdirən və hamıya nümunə olan bir ana kimi daşıdığı məsuliyyətin ağırlığını unutmayan Zərifə xanım təkcə Azərbaycanda sevilmirdi. Ömür-gün yoldaşı ulu öndər Heydər Əliyevin SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini işlədiyi zamanlarda belə onu tanıyanlar arasında böyük hörmət qazanan Zərifə xanım haqqında deyilən sözlərə nəzər yetirək.

«Heydər Əliyev: Tale yolları» kitabının müəllifi Nikolay Zenkoviç yazır: «Mən Siyasi Büro üzvlərinin arvadları barədə bioqrafik məlumatları diqqətlə araşdırmışam, müqayisə etmişəm. Hansı nəticəyə gəlmişəm. Aydın olub ki, onlar arasında ən savadlı qadın Siyasi Büro üzvü Heydər Əliyevin xanımı olub. O, hətta Sov. İKP MK baş katibinin arvadı Raisə Maksimovnadan da savadlı idi. Özü də təkcə savadlı yox, Zərifə xanım hərtərəfli bir şəxsiyyət idi. SSRİ siyasi rəhbərlərinin o biri üzvlərinin evdar qadın olan maraqsız arvadlarından fərqli olaraq Heydər Əliyevin həyat yoldaşı dünyada tanınan bir insan idi.»

Zərifə xanımın ictimai işlərdə fəallığını, cəmiyyətdə tutduğu mövqeyi yüksək dəyərləndirən, tanınmışların övladları barədə də münasibətini bildirən müəllif yazır: «Yuxarılarda» əyləşən 229 nəfərin uşaqlarından ən böyük uğur qazananlar 3 nəfərdir. Birinci yerdə Heydər Əliyevin oğlu İlham durur. O, Azərbaycan Respublikasının Prezidentidir. Siyasi Büronun o biri üzvlərinin övladlarından heç biri bu cür böyük uğura nail olmamışlar. Dünyanın aparıcı dövlətlərinin başçıları ONU səmimi qəbul etmişlər, onunla yaxşı, işgüzar münasibətlər qurmuşlar.»

Onun musiqi istedadını həkimlik peşəsi ilə müqayisə edən, heç birinə «birincilik qazandıra» bilmədiyni qeyd edən, qırx ildən artıq SSRİ Bəstəkarlar İttifaqına başçılıq etmiş Tixon Xrennikovun qeydləri də maraqlıdır: «Fundamental erudisiyası ilə seçilən parlaq şəxsiyyət Zərifə xanım heyrətamiz insan idi. Musiqini, ədəbiyyatı, xüsusilə poeziyanı peşəsi qədər sevib, dəyər verən kamil bir insan, şəxsiyyət idi.»

 Ana kimi övladlarını Vətənə məhəbbət ruhunda böyütmüş, Azərbaycan xalqını dünyada tanıdan , adı məşhur liderlərlə qoşa çəkilən Prezident İlham Əliyev kimi lideri xalqımıza bəxş edən Zərifə xanım ən səmimi sözlərə, hörmətə layiq Azərbaycan qadını kimi ölkəmizdən kənarlarda belə ad –san qazanıb. Məsul vəzifələrdə çalışan ulu öndər Heydər Əliyevə layiq həyat yoldaşı olmaq, onunla çiyin-çiyinə addımlamaq üçün ən azı onun yüksəldiyi zirvənin yarısını qət etmək bacarığına malik olmaq lazım idi. Zərifə xanım davranışı, səmimiyyəti, qayğıkeşliyi ilə bu zirvəni də fəth etdi. Zərifə xanım dəyanəti ilə Şərq qadınlarına məxsus keyfiyyətləri şəxsində birləşdirən ömür-gün yoldaşı olduğunu sədaqətilə bildirib. Bu cür qiymətləndirmə bir ana, həyat yoldaşı kimi Zərifə xanıma verilən dəyərdir.

Deyilən bu xoş sözlərin hər biri Zərifə xanımın varlığına hakim kəsilmiş ən böyük insani keyfiyyətlərin təsdiqidir.

…Gözləri qəlbin aynası adlandıranların sözlərində həqiqət var. Xəstələrinin gözlərinə nur verməklə onların ürəklərindən keçənləri gözlərindən oxumaq qabiliyyəti ilə seçilən Zərifə xanımın şəfalı əlləri ilə nurlanan baxışlarda xilaskarlarına olan minnətdarlıq duyğuları ürəklərdə əbədilik yaşayır.

Aygül Bağırova 
AJB üzvü