Azad Zəngilan müasir inkişaf və tərəqqi yolunda

Zəngilanın işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın hərbi-siyasi qələbəsinin mühüm nəticələrindən biri olmaqla, ölkəmizin cənub-qərb bölgəsində yeni inkişaf imkanlarının yaranmasına yol açdı. 2020-ci il oktyabrın 20-də şəhərin azad olunması ilə bu qədim diyarda həyatın yenidən qurulması, əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi və bölgənin iqtisadi potensialının reallaşdırılması üçün əlverişli şərait yarandı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər Zəngilanın strateji mövqeyinin möhkəmləndirilməsinə, müasir infrastrukturun qurulmasına və rayonun ölkəmizin ümumi inkişaf prosesinə inteqrasiyasına yönəlib.
Zəngilanın azadlığı Azərbaycanın dövlət sərhədlərinin bərpası baxımından da tarixi əhəmiyyət daşıyır. Rayonun işğaldan azad edilməsi ilə Azərbaycan–İran dövlət sərhədinin uzun müddət nəzarətdən kənarda qalmış hissəsində suverenliyimiz bərpa olundu. Bu, dövlət təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, regionda nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin genişləndirilməsi və Zəngilanın mühüm strateji mərkəzlərdən birinə çevrilməsi üçün yeni perspektivlər açdı.
Zəngilanın azadlığı ilə bu qədim diyarda həyatın yenidən qurulması, əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsi və müasir yaşayış mühitinin yaradılması istiqamətində genişmiqyaslı işlərə başlanıldı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa və quruculuq siyasəti çərçivəsində yaşayış məntəqələrinin yenidən salınması, yolların və digər infrastruktur obyektlərinin inşası, sosial xidmətlərin təşkili və iqtisadi imkanların reallaşdırılması əsas prioritetlərə çevrildi. Zəngilan bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yeni həyatın qurulmasının, müasir şəhərsalma yanaşmalarının tətbiqinin və Böyük Qayıdış strategiyasının həyata keçirilməsinin mühüm nümunələrindən biridir.
Rayonda həyata keçirilən quruculuq işlərinin ən diqqətçəkən nümunələrindən biri Ağalı kəndidir. Azərbaycanın ilk «Ağıllı kənd» layihəsinin məhz Zəngilanın Ağalı kəndində reallaşdırılması dövlətimizin işğaldan azad edilmiş ərazilərin gələcəyinə müasir yanaşmasının göstəricisidir. Layihənin təməli 2021-ci ilin aprelində qoyulub, birinci mərhələsinin açılışı isə 2022-ci il mayın 27-də Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın iştirakı ilə baş tutub. Bu hadisə doğma torpaqlarından uzun illər ayrı düşmüş insanların geri qayıdışı üçün real şəraitin yaradılması baxımından tarixi əhəmiyyət daşıyır. 
Ağalı ağıllı kəndi müasir yaşayış infrastrukturu, innovativ texnologiyalar və sosial xidmətlərin əlçatanlığı prinsipləri əsasında qurulub. Burada yaşayış evləri ilə yanaşı, məktəb, uşaq bağçası, tibb məntəqəsi, inzibati və ictimai xidmət obyektləri yaradılıb. Alternativ enerji mənbələrinin tətbiqi, müasir kommunal sistemlər, rəqəmsal xidmətlər və kənd təsərrüfatının inkişafı üçün nəzərdə tutulan imkanlar Ağalının fərqləndirici xüsusiyyətlərindəndir. Layihənin mahiyyəti yalnız yeni yaşayış evlərinin tikilməsi ilə məhdudlaşmır; əsas məqsəd sakinlərin rahat yaşayışı, məşğulluğu, sahibkarlıq fəaliyyəti və sosial rifahı üçün davamlı şəraitin yaradılmasıdır. 
Ağalı kəndinin yenidən qurulması Böyük Qayıdışın real nəticələrinin təcəssümüdür. Doğma yurda qayıdan sakinlər üçün yaşayış şəraitinin yaradılması, onların məşğulluğunun dəstəklənməsi və kənd təsərrüfatı ilə sahibkarlıq fəaliyyətinə cəlb olunması kəndin uzunmüddətli inkişafı baxımından vacibdir. Burada tətbiq olunan yanaşma azad edilmiş ərazilərdə müasir kənd həyatının formalaşdırılmasına, ənənəvi təsərrüfatçılığın yeni texnologiyalarla uzlaşdırılmasına və insanların öz doğma torpaqlarında dayanıqlı gəlir mənbələri əldə etməsinə xidmət edir. Ağalı təcrübəsi Zəngilanın digər yaşayış məntəqələrinin inkişafı üçün də əhəmiyyətli nümunədir.
Zəngilanın gələcək inkişafında turizm sahəsi də geniş imkanlara malikdir. Rayonun meşələri, dağları, çayları, bulaqları və zəngin təbiəti ekoturizm, kənd turizmi, istirahət və digər turizm istiqamətlərinin inkişafı üçün əlverişli şərait yaradır. Ərazinin təbii gözəllikləri ilə tarixi-mədəni irsinin vəhdəti Zəngilanı gələcəkdə yerli və xarici turistlər üçün cəlbedici məkanlardan birinə çevirə bilər. Bu potensialın reallaşdırılması üçün nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı, yeni xidmət sahələrinin yaradılması, müasir yerləşmə imkanlarının formalaşdırılması və təbiətin qorunması əsas məsələlərdəndir.
Turizm imkanlarının genişləndirilməsi baxımından Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanının fəaliyyəti, avtomobil yollarının və dəmir yolu infrastrukturunun inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu nəqliyyat imkanları rayonun ölkənin digər bölgələri ilə əlaqələrinin möhkəmlənməsinə, turistlərin səfərlərinin asanlaşmasına və iqtisadi fəallığın artmasına şərait yaradır. Prezident İlham Əliyev Zəngilanın turizm potensialından bəhs edərkən rayonun təbii sərvətlərinin, nəqliyyat imkanlarının, yeni otellərin, istirahət zonalarının və kənd turizminin inkişaf perspektivlərini xüsusi vurğulayıb. 
Turizmin inkişafı Zəngilanda yeni iş yerlərinin açılması, yerli sahibkarlığın genişlənməsi, kənd təsərrüfatı məhsullarına tələbatın artması və əhalinin gəlir imkanlarının yüksəlməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu sahədə görüləcək işlər rayonun iqtisadi həyatının canlanmasına, yerli istehsal və xidmət sahələrinin inkişafına, eləcə də doğma torpaqlarına qayıdan insanların məşğulluğunun təmin edilməsinə töhfə verə bilər. Təbii mühitin qorunması və turizm infrastrukturunun düzgün planlaşdırılması isə bu imkanların uzunmüddətli və davamlı inkişafı üçün vacib şərtlərdəndir.
Bu gün Zəngilan Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində həyata keçirilən quruculuq siyasətinin, müasir yaşayış məntəqələrinin yaradılmasının və yeni iqtisadi imkanların formalaşdırılmasının parlaq nümunəsinə çevrilir. Dövlət sərhədinin bərpası, Ağalı ağıllı kəndinin qurulması və rayonun turizm potensialının inkişaf etdirilməsi Zəngilanın gələcəkdə ölkəmizin sosial-iqtisadi həyatında daha mühüm yer tutacağına əsas verir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl siyasət doğma torpaqların dirçəldilməsinə, insanların öz yurdlarına qayıdışına və Zəngilanın müasir, inkişaf edən diyara çevrilməsinə xidmət edir.

Tərlan Quliyev,
Salyan Su Meliorasiya Sistemlərinin İstismarı İdarəsinin mühəndisi, YAP fəalı