Azərbaycan–Kamboca tərəfdaşlığının təməli

Cənub-Şərqi Asiya dövləti olan Kamboca da dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərindən biri kimi Azərbaycanla siyasi əlaqələr formatında müxtəlif istiqamətlərdə münasibətlər qurub. 12 oktyabr 2026-cı il tarixində  Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında münasibətlərin yeni məzmunla zənginləşdiyini göstərir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqəti cəlb edən əsas məqamlardan biri siyasi əlaqələrin iqtisadi tərəfdaşlıqla tamamlanmasıdır. Ticarət və investisiya əməkdaşlığının praktiki aspektləri ilə məşğul olacaq birgə işçi qrupunun yaradılması münasibətlərin konkret nəticələrə istiqamətləndirildiyini nümayiş etdirir. Dövlət başçısının da vurğuladığı kimi, iki ölkə arasında məsafə müasir dövrdə ciddi maneə deyil. Əsas məsələ qarşılıqlı imkanlar barədə məlumatlılığın artırılmasıdır. Bu baxımdan Azərbaycan-Kamboca biznes forumunun keçirilməsi mühüm addımdır. 
Xüsusilə təhsil sahəsində tarixi təcrübənin mövcudluğu mühüm üstünlükdür. Sovet dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil alması iki xalq arasında humanitar bağların formalaşmasına xidmət edib. Bu ənənənin bərpası yalnız təhsil mübadiləsinin genişlənməsi deyil, həm də xalqlar arasında qarşılıqlı tanıma və etimadın möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
Turizm və nəqliyyat sahələri də Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin şaxələndirilməsi üçün mühüm istiqamətlər sırasındadır. Turizm əlaqələrinin inkişafı xalqlar arasında qarşılıqlı tanışlığı artırmaqla yanaşı, xidmət sektoru, sahibkarlıq və mədəni mübadilə üçün yeni imkanlar yarada bilər. Nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq isə logistika marşrutları, yükdaşımalar və beynəlxalq bazarlara çıxış imkanları baxımından qarşılıqlı maraq doğurur. Bu istiqamətlərdə əldə olunacaq nəticələr iki ölkənin iqtisadi münasibətlərinin daha geniş regional və qlobal əlaqələr sisteminə inteqrasiyasına töhfə verə bilər. 
Səfər zamanı müzakirə olunan məsələlər sırasında mina problemi xüsusi yer tutur. Azərbaycan və Kambocanın bu sahədə oxşar humanitar çağırışlarla üzləşməsi təcrübə mübadiləsini və praktiki əməkdaşlığı zəruri edir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edildikdən sonra Ermənistanın işğal dövründə basdırdığı minaların partlaması nəticəsində 400-dən çox insan həlak olmuş və ya xəsarət almışdır. Bu rəqəm mina təhlükəsinin ölkəmiz üçün nə qədər ciddi və uzunmüddətli problem olduğunu göstərir. Minalar yalnız insanların həyatına və sağlamlığına birbaşa təhlükə yaratmır, həm də azad edilmiş ərazilərdə bərpa-quruculuq işlərinin sürətinə, iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsinə və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına təhlükəsiz qayıdışına təsir göstərir. Buna görə də minatəmizləmə fəaliyyəti Azərbaycanın postmünaqişə dövründə qarşısında duran əsas humanitar və inkişaf prioritetlərindən biridir. Kambocanın mina təhlükəsi ilə mübarizə sahəsində topladığı təcrübə ilə Azərbaycanın praktiki biliklərinin qarşılıqlı paylaşılması, mütəxəssislərin hazırlanması, texniki imkanların öyrənilməsi və maarifləndirmə tədbirlərinin təşkili əməkdaşlığın konkret nəticələr verə biləcəyi istiqamətlərdəndir.
 Prezident cənab İlham Əliyevin bəyanatında sülh və təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi yer ayrılması Azərbaycanın xarici siyasətinin fundamental prinsiplərini bir daha ön plana çıxarır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, dayanıqlı sülh beynəlxalq hüquq normalarına, suverenlik və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə əsaslanmalıdır. Bu yanaşma dövlətlərin müstəqilliyinə hörmətin, sərhədlərin toxunulmazlığının və beynəlxalq münasibətlərdə hüquqi məsuliyyətin qorunmasının vacibliyini ifadə edir. Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, sülhün davamlılığı yalnız hərbi-siyasi nəticələrlə deyil, həm də hüquqi prinsiplərə hörmət, təhlükəsizliyin təmin olunması və münaqişədən zərər çəkmiş ərazilərin bərpası ilə ölçülür. Bu baxımdan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə sadiqlik, dövlətlərin suverenliyinə hörmət və beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların əhəmiyyəti Azərbaycan–Kamboca dialoqunda ortaq yanaşmaların formalaşmasına imkan verir.
Kamboca Baş nazirinin Azərbaycana rəsmi səfəri və səfər çərçivəsində əldə olunmuş razılaşmalar iki ölkə arasında münasibətlərin gələcək inkişafı üçün yeni imkanlar açır. Siyasi dialoqun intensivləşdirilməsi, iqtisadi əməkdaşlığın institusional əsaslarının möhkəmləndirilməsi, ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, təhsil və turizm sahələrində tərəfdaşlığın inkişafı, rəqəmsal idarəetmə təcrübəsinin paylaşılması və mina təhlükəsinə qarşı birgə səylərin gücləndirilməsi bu əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini təşkil edir.
 Prezident cənab İlham Əliyevin bəyanatı Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin mövcud potensialını, qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın perspektivlərini və siyasi dialoqun konkret nəticələrlə möhkəmləndirilməsinin strateji əhəmiyyətini ortaya qoyur.

Ülviyyə Təhməzova,
Salyan rayon Dayıkənd kənd tam orta ümumtəhsil məktəbin direktoru