Sabit və təhlükəsiz Azərbaycan investorların diqqətindədir

Azərbaycanın müasir inkişaf modelinin əsas xüsusiyyətlərindən biri siyasi və iqtisadi sabitliyin uzunmüddətli xarakter daşımasıdır. Prezident İlham Əliyevin II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində keçirilən tədbirdə çıxışında qeyd etdiyi kimi, bugünkü nəticələr asanlıqla əldə edilməyib. Müstəqilliyin ilk illərində Ermənistanın ərazilərimizi işğal etməsi, yüz minlərlə insanın qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşməsi, vətəndaş qarşıdurması və iqtisadi tənəzzül ölkənin qarşısında ciddi problemlər yaradıb. Sonrakı illərdə həyata keçirilən ardıcıl siyasət nəticəsində bu ağır vəziyyət aradan qaldırılıb və Azərbaycan sabit inkişaf yoluna çıxıb.
Bu gün siyasi və iqtisadi sabitlik Azərbaycanın mühüm üstünlüklərindən biri kimi investorların diqqətini cəlb edir. Güclü maliyyə sistemi, aşağı dövlət borcu, yüksək valyuta ehtiyatları və milli valyutanın sabitliyi ölkənin iqtisadi dayanıqlığını təmin edən başlıca amillərdəndir. Xarici borcun ÜDM-ə nisbətinin 5,6 faiz olması, valyuta ehtiyatlarının xarici borcu təxminən 20 dəfə üstələməsi Azərbaycanın maliyyə imkanlarının geniş olduğunu göstərir. Milli valyutanın 2017-ci ilin aprelindən ABŞ dollarına nisbətdə 1,7 manat səviyyəsində sabit qalması da bu dayanıqlığın göstəricisidir.
Belə sabitlik Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Ölkənin uzun illər ərzində beynəlxalq şirkətlərlə formalaşdırdığı əməkdaşlıq təcrübəsi də investorlar üçün mühüm amildir. Otuz il əvvəl imzalanmış neft müqavilələrinin şərtlərinə bu günədək sadiq qalınması Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirib. Bu, beynəlxalq əməkdaşlıqda öhdəliklərə məsuliyyətlə yanaşmanın mühüm göstəricisidir.
Azərbaycanın investisiya imkanlarını artıran digər amil ölkənin regional mövqeyinin getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanmasıdır. Coğrafi baxımdan Cənubi Qafqazda yerləşməsinə baxmayaraq, Azərbaycan siyasi, iqtisadi və nəqliyyat baxımından Mərkəzi Asiya ilə sıx əlaqələr qurur. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçıları Məşvərət Şurasının tamhüquqlu üzvü olması bu əlaqələrin yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir. Nəqliyyat və gömrük idarəçiliyində rəqəmsallaşmanın tətbiqi, prosedurların təkmilləşdirilməsi də biznes üçün daha aydın və əlverişli mühit formalaşdırır.
Bu regional mövqenin əhəmiyyəti qlobal təchizat zəncirlərində baş verən dəyişikliklər fonunda daha da artır. Azərbaycanın məqsədi yalnız mövcud şəraitdən yararlanmaq deyil, istənilən geosiyasi vəziyyətdə investorlar və təchizatçılar üçün cəlbedici tərəfdaş olaraq qalmaqdır. Ölkədə siyasi sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunması da bu baxımdan mühüm üstünlükdür. Bununla yanaşı, əlverişli iqlim, zəngin mədəniyyət, qonaqpərvərlik və beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etmək təcrübəsi Azərbaycanın tanıdılmasına əlavə imkanlar yaradır.
Bu baxımdan II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumunun məhz ölkəmizdə keçirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İnvestorların Azərbaycan haqqında yalnız təqdimatlar vasitəsilə deyil, ölkəyə gələrək onun real imkanları ilə tanış olması daha geniş təsəvvür formalaşdırır. Belə tədbirlər ölkənin iqtisadi və investisiya potensialını birbaşa nümayiş etdirməklə yanaşı, insan kapitalına, texnologiyalara və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə yeni investisiyaların cəlb olunmasına şərait yaradır.
Azərbaycanın investisiya siyasətində enerji sektorunun əhəmiyyəti də qorunur. İqtisadiyyatın şaxələndirilməsi istiqamətində görülən işlərə baxmayaraq, neft və qaz sənayesi mühüm investisiya sahəsi olaraq qalır. “Exxon” şirkəti ilə qeyri-ənənəvi neft və qaz yataqlarının işlənilməsi üzrə müqavilənin, “Total” şirkəti ilə isə Abşeron yatağının işlənilməsinin ikinci mərhələsi üzrə sazişin imzalanması bu sahəyə beynəlxalq marağın davam etdiyini göstərir. Abşeron yatağının ikinci mərhələsi ilə qaz hasilatının növbəti illərdə əlavə 5 milyard kubmetr artırılması nəzərdə tutulur. Enerji sektorunda beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq həm də Azərbaycanda peşəkar insan kapitalının formalaşmasına mühüm töhfə verib. 1994-cü ildə neft müqavilələri imzalanarkən xarici mütəxəssislərin böyük üstünlük təşkil etdiyi sektorda bu gün Azərbaycan vətəndaşlarının mühüm vəzifələr tutması ölkənin kadr potensialının inkişafını göstərir. Hazırda Azərbaycan mütəxəssislərinin müxtəlif beynəlxalq şirkətlərdə fəaliyyət göstərməsi bu təcrübənin mühüm nəticələrindəndir.
Azərbaycanın bugünkü imkanlarını daha yaxşı anlamaq üçün onun keçdiyi tarixi inkişaf yoluna da nəzər salmaq lazımdır. Azərbaycan dünyanın neft hasil edilən ilk məkanlarından biri olub, 1846-cı ildə Bibiheybətdə ilk sənaye üsullu neft quyusunun qazılması ölkənin neft tarixinin başlanğıcını qoyub. İkinci Dünya müharibəsi illərində Azərbaycanın sovet ordusunun yanacaq təminatında mühüm paya malik olması da Bakı neftinin strateji əhəmiyyətini göstərirdi. Lakin zəngin resurslara malik olmaq hər zaman onların milli inkişaf naminə sərbəst şəkildə istifadəsi imkanının mövcudluğu demək olmayıb. Azərbaycan 1918-ci ildə Şərqdə ilk demokratik respublikalardan birini yaradaraq müstəqil dövlətçilik ənənəsini ortaya qoysa da, bu dövlət cəmi iki il sonra süqut etdi. Uzun müddət başqa bir siyasi sistemin tərkibində yaşadıqdan sonra Azərbaycan 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini yenidən bərpa etdi. Həmin dövrdə ölkə ağır iqtisadi və siyasi böhranla üzləşmiş, neft sənayesi tənəzzülə uğramış, enerji qıtlığı yaranmışdı.
Bütün bu çətinliklərə baxmayaraq, Azərbaycan son üç onillik ərzində böyük inkişaf yolu keçib. İşğal altında olan torpaqların azad edilməsi ilə ərazi bütövlüyünün bərpası ölkənin tarixində yeni mərhələ yaradıb. Bu gün Azərbaycan yalnız keçmiş problemləri aradan qaldıran deyil, gələcəyə yönəlmiş iqtisadi və investisiya imkanlarını genişləndirən ölkə kimi çıxış edir. Ölkənin keçdiyi yol siyasi sabitliyin, iqtisadi dayanıqlığın, beynəlxalq əməkdaşlığın və insan kapitalının inkişafının bir-biri ilə necə sıx bağlı olduğunu göstərir.
Bu baxımdan Azərbaycanın əsas məqsədi əldə olunan imkanları gələcək inkişaf üçün daha geniş platformaya çevirməkdir. Ölkəyə gələn xarici investorlar burada yalnız iqtisadi göstəricilərlə deyil, sabitlik, təhlükəsizlik, regional bağlantılar, peşəkar insan kapitalı və beynəlxalq əməkdaşlıq təcrübəsi ilə də tanış olurlar. Prezident İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan dünyaya açıq ölkədir və müxtəlif ölkələrdən olan mütəxəssislər burada çalışırlar. Belə bir mühit qarşılıqlı əməkdaşlığın, yeni layihələrin və uzunmüddətli tərəfdaşlıqların inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır.

Elşad Qafarov,
Salyan rayon Parça Xələc kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəliyin baş məsləhətçisi,
YAP fəalı