Dağ-Mədən Sənayesində 4 İllik Sürətli İnkişaf Dövrü

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən hərtərəfli iqtisadi islahatlar ölkəmizin dayanıqlı inkişaf modelini keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldir. Dağ-mədən sənayesi Azərbaycanın iqtisadi potensialının mühüm istiqamətlərindən biri olmaqla yanaşı, qeyri-neft sektorunun inkişafında da əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Ölkəmizin zəngin mineral-xammal bazası, əlverişli coğrafi mövqeyi və sənaye potensialı bu sahənin daha geniş miqyasda inkişaf etdirilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır. Bununla belə, uzun illər ərzində mövcud potensialdan tam və səmərəli istifadə etmək mümkün olmayıb. İşğal faktoru da Azərbaycanın bir sıra mühüm mineral yataqlarından istifadəsini məhdudlaşdıran əsas amillərdən biri olub.Prezident İlham Əliyev sədrliyi ilə sentyabrın 22-də keçirilən “2027–2030-cu illərdə dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunan müşavirə milli iqtisadiyyatımızın yaxın və uzaq gələcək xəritəsini müəyyən edən tarixi hadisə oldu.
Prezident İlham Əliyevin müşavirədəki proqram xarakterli çıxışı bir daha nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan öz təbii resurslarından maksimum səmərəli və elmi əsaslarla istifadə etməklə, sadəcə xammal ixrac edən ölkədən tam istehsal zəncirinə malik, yüksək əlavə dəyər yaradan sənaye mərkəzinə çevrilmək yolunu tutmuşdur. Cənab Prezidentin vurğuladığı kimi, aprel ayında imzalanmış müvafiq Sərəncam əsasında hazırlanan bu Dövlət Proqramının icrası ilə ölkəmizdə tamamilə yeni, müasir və qlobal miqyasda rəqabətqabiliyyətli sənaye istiqaməti bərqərar olacaqdır.
Müasir mərhələdə Prezident İlham Əliyev tərəfindən qəbul edilən Dövlət proqramlarının əsas fərqləndirici xüsusiyyəti onların həddindən artıq konkret, ölçülə bilən və qısamüddətli olmasıdır. Bəzi irimiqyaslı su təsərrüfatı və bərpa layihələrini istisna etməklə, dağ-mədən və metallurgiya sahəsini əhatə edən yeni proqram cəmi 4 il ərzində – 2027-ci ildən 2030-cu ilin sonuna qədər tam icra olunmalıdır.
Bu dinamik yanaşma dövlətin idarəetmə mexanizmlərinin nə qədər çevik və nəticəyönümlü olduğunu bir daha təsdiqləyir. Proqramın icrası üçün tələb olunan maliyyə təminatı, icra və nəzarət mexanizmləri tam hazırdır. Dövlət büdcəsi və Dövlət İnvestisiya Proqramı çərçivəsində ayrılacaq vəsaitlər bu strateji hədəflərin vaxtında, şəffaf və keyfiyyətlə reallaşmasını təmin edəcəkdir.
Eyni zamanda, bu proqram bizim regionların sosial-iqtisadi inkişafı üzrə 2004-cü ildən uğurla icra edilən strateji xəttimizin məntiqi davamıdır. Əhalinin artması, məşğulluq tələbləri və iqtisadiyyatın böyüməsi fonunda dövlət investisiya proqramlarının daim yenilənməsi bölgələrimizin simasını köklü şəkildə dəyişir.
Bütün dünya enerji qıtlığı, yanacaq qiymətlərinin kəskin tərəddüdü və enerji təhlükəsizliyi böhranı ilə üz-üzə qaldığı bir vaxtda, vaxtında atılmış uzaqgörən addımlar Azərbaycanı böyük problemlərdən sığortaladı. Bu gün Azərbaycan nəinki öz tələbatını ödəyir, həm də bir çox ölkələr üçün enerji sahəsində əvəzolunmaz strateji tərəfdaşa çevrilmişdir.
30 illik işğal dövründə Ermənistan dövləti təkcə Kəlbəcər, Laçın və Zəngilanda 60 min hektar meşə fondunu vəhşicəsinə məhv etməklə kifayətlənməmiş, qızıl, mis və molibden yataqlarımızı da beynəlxalq hüquqa zidd olaraq talamışdır. Bu gün sərvətlərimizin əsl sahibinə qayıtması ilə həmin ərazilərdə yeni geoloji kəşfiyyat və müasir istismar dövrü başlayır. Dövlət Proqramı çərçivəsində Ağdərə rayonunda artıq praktiki işlərə başlanılmış, yaxın gələcəkdə Kəlbəcər və Zəngilan rayonlarında yerləşən qızıl, mis və molibden yataqlarında ən müasir texnologiyalarla istismar işlərinə start veriləcəkdir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərlə yanaşı sovet dövründən qalan köhnəlmiş məlumatlar yenilənərək, Naxçıvanın zəngin təbii resurs ehtimalı yüksək olan zonalarında gələn ildən etibarən genişmiqyaslı geoloji kəşfiyyat aparılması, Avropa qitəsində ən perspektivli yataqlardan biri sayılan Balakən rayonundakı “Filizçay” polimetal yatağında “AzerGold” QSC tərəfindən hazırlıq işlərinin yekunlaşması, “Daşkəsən” filiz yatağının istismarı və ətraf bölgələrin xammal bazası əsasında Qərb Sənaye Parkının yaradılması filiz hasilatından başlayaraq zənginləşdirmə, pelet və briketlənmiş dəmir zavodlarının tikintisi ilə son məhsul zəncirinin qurulması bu sahədə köklü inkişafdan xəbər verir.
Ayrıcı bir istiqamət kimi, metallurgiya sənayesində alüminium istehsalının 2030-cu ilə qədər 100 min tona çatdırılması hədəflənir. Müasir texnologiyalarla təchiz olunacaq yeni zavodlar ölkəmizin emal sənayesinin ixrac imkanlarını dəfələrlə artıracaqdır. Prezident İlham Əliyevin yerli və xarici investorlara ünvanladığı “Qapılar açıqdır” mesajı Azərbaycanın açıq, şəffaf və rəqabətədavamlı biznes mühitinə sadiqliyini növbəti dəfə nümayiş etdirir. Maliyyətutumlu, lakin son dərəcə gəlirli olan bu sahə yüksək qızıl və metal qiymətləri fonunda ölkəmizə milyardlarla manat gəlir gətirəcəkdir.
Cənab Prezidentin rəhbərliyi ilə qəbul edilən bu strateji proqram Azərbaycanın iqtisadi müstəqilliyini və qüdrətini daha da möhkəmləndirəcək, xalqımızın rifahına misilsiz töhfələr verəcək, həmçinin işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun sürətli məskunlaşması və məşğulluğuna təkan verməklə bərabər, dövlət büdcəsinə vergi daxilolmalarını kəskin artıracaq, qeyri-neft eksport potensialımızı keyfiyyətcə yeni səviyyəyə qaldıracaqdır.

        Vasif Hümmətov,
        Salyan Regional Qaz İstismarı İdarəsinin rəis müavini