Xəbər lenti
Qərbi Azərbaycanda silinməyə çalışılan tarix bizim yaddaşımızdır
2026-09-16 22:03:42
138 baxış
Bir xalqın tarixini yalnız kitabların səhifələrindən oxumaq olmur. Bəzən bir məscid, bir qəbiristanlıq, bir qədim kənd adı, bir daş kitabə, bir evin divarı belə bütöv bir xalqın keçmişindən xəbər verir.
Qərbi Azərbaycan məsələsinə də məhz bu prizmadan baxmaq lazımdır.
Azərbaycanlıların əsrlər boyu yaşadığı indiki Ermənistan ərazisində tarixən formalaşmış yaşayış məskənləri, dini və mədəni abidələr, qəbiristanlıqlar və toponimlər bu coğrafiyanın çoxqatlı tarixinin bir hissəsidir. Azərbaycan tərəfi müxtəlif hesabatlarda həmin irsin bir hissəsinin dağıdıldığını, dəyişdirildiyini və ya izlərinin silindiyini sənədləşdirib.
Burada söhbət təkcə daşdan, divardan, tikilidən getmir.
Bir məscidi dağıtmaq yalnız bir binanı yox etmək deyil.
Bir qəbiristanlığı məhv etmək yalnız məzar daşlarını sındırmaq deyil.
Bir toponimi dəyişmək yalnız bir adı xəritədən silmək deyil.
Bunların hər biri bir xalqın yaddaşına toxunmaqdır.
Tarixi dəyişdirmək mümkündürmü? Binaları dağıtmaq, kitabələri silmək, adları dəyişmək mümkündür. Amma tarixə sonradan yazılan adlar yaşanmış həqiqəti dəyişmir.
Bu gün biz Qərbi Azərbaycandakı mədəni irsdən danışarkən düşmənçilik çağırışı etmirik. Əksinə, tarixə hörmət, mədəni irsin qorunması və həqiqətlərin sənədləşdirilməsini tələb edirik. Çünki mədəni irs hansı xalqa məxsus olmasından asılı olmayaraq, bəşəriyyətin yaddaşıdır.
1954-cü il Haaqa Konvensiyası silahlı münaqişələr zamanı mədəni sərvətlərin qorunmasını nəzərdə tutur. Bu prinsiplər təsadüfi deyil. Çünki dünya artıq anlayıb ki, müharibələr bitir, amma mədəni irs məhv ediləndə itki nəsillərlə yaşayır.
Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində də məscidlərin, qəbiristanlıqların və digər mədəni obyektlərin dağıdılması barədə çoxsaylı sənədlər beynəlxalq platformalarda təqdim olunub.
Ona görə də bizim tələbimiz sadədir:
Tarix gizlədilməməlidir.
Mədəni irs saxtalaşdırılmamalıdır.
Heç bir xalqın izi zorla xəritədən silinməməlidir.
Qərbi Azərbaycanın tarixi araşdırılmalı, arxiv sənədləri, xəritələr, fotoşəkillər, kitabələr və digər maddi-mədəni nümunələr sistemli şəkildə toplanmalı və beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edilməlidir.
Çünki bizim məqsədimiz keçmişdə qalmaq deyil.
Məqsədimiz keçmişi doğru bilmək, həqiqəti gələcək nəsillərə çatdırmaqdır.
Tarixi silmək istəyənlər ola bilər.
Amma tarix özünü gec-tez yenidən danışır.
Qərbi Azərbaycanın yaddaşı da susmayacaq.
Xatirə Hüseynova
Qərbi Azərbaycan İcması Qadınlar Şurasının üzvü
Oxşar xəbərlər
Xəbər lenti
Günay Ağamalı: Üçrəngli bayrağımız qalib xalqın qüruru, müstəqil dövlətimizin əzəmətidir – ŞƏRH
8 Noyabr xalqımızın milli qürurunun, dövlətçilik iradəsinin və tarixi ədalətin təntənəsidir
Günay Ağamalı: Şuşa Zəfəri Azərbaycanın milli qürurunun və dövlətçilik qüdrətinin təcəssümüdür
8 Noyabr – Şuşa şəhəri günü: Zəfərin zirvəsi, qürurun ünvanı
Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında 8 Noyabr – Zəfər Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib!
Mavi göylərdə dalğalanan milli qürurumuz
Ucalan bayrağımız, güclənən dövlətimiz
Dövlətçiliyimizin ideoloji təməli və milli birliyimizin rəmzi
Dövlət bayrağımız milli dəyərimizdir
Zəfər Yolunun Aparıcı Zirvəsi
Qalib Azərbaycanın Qürur Zirvəsi – Şuşa
8 Noyabr- Şuşanın Əbədi Ruhunun Qayıdışı
8 NOYABR – ZƏFƏR GÜNÜ: MİLLİ QÜRURUMUZUN, DÖVLƏTÇİLİYİMİZİN VƏ DÖNÜŞMƏZ İRADƏMİZİN TƏNTƏNƏSİ
Salyanda Zəfər Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib
Səhiyyə işçiləri ümumrayon ağacəkmə aksiyasında fəal iştirak ediblər
8 NOYABR – ZƏFƏR GÜNÜ: MİLLİ QÜRURUMUZUN, BİRLİYİMİZİN VƏ QƏHRƏMANLIĞIMIZIN TƏNTƏNƏSİ*
Zəfərin yaratdığı yeni reallıqlar və Azərbaycanın gələcək hədəfləri
Güclü iqtisadiyyat, müasir ordu və tarixi Qələbə
44 günə sığan qəhrəmanlıq və əsrlərə yazılan Zəfər
Şuşa Azərbaycan xalqının rəşadətinin, əyilməz iradəsinin simvoludur
Ana Vətən Partiyasından Tarixi Zəfərin Altıncı İldönümü İlə Bağlı BƏYANAT
Deputat: Bütün nailiyyətlər uzaqgörən siyasətin məntiqi nəticəsidir
Şuşanın azadlığı Azərbaycanın tarixi Zəfərinin və milli qürurunun təntənəsidir
Azad Şuşa dövlətimizin quruculuq əzminin və Böyük Qayıdışın rəmzidir
Şuşa Zəfəri milli qürurumuzun ən uca zirvəsidir
8 Noyabr: təqvimin qızıl hərflərlə yazılmış tarixi
BİZ SİYASƏTDƏ İKİLİ STANDARTLARA QARŞI HƏMİŞƏ MÜBARİZƏ APARMIŞIQ VƏ BUNDAN SONRA DA MÜBARİZƏ APARACAĞIQ
ANA DİLİ MƏDƏNİ İRSİN YADDAŞIDIR: ONUN QORUNMASI BÜTÜN BƏŞƏRİYYƏTİN ORTAQ MƏSULİYYƏTİDİR
Azərbaycan–Laos münasibətləri Siyasi etimaddan strateji əməkdaşlığa doğru yüksəlir - RƏY
Biləsuvarda patronaj xidmətlərinin əhatə dairəsi genişləndirilib