Naxçıvan Azərbaycanın enerji strategiyasında yeni imkanlar yaradır

Enerji təhlükəsizliyi hər bir ölkənin davamlı inkişafının və iqtisadi müstəqilliyinin əsas şərtlərindən biridir. Azərbaycan son illərdə həyata keçirdiyi məqsədyönlü siyasət nəticəsində enerji təhlükəsizliyini möhkəmləndirməklə yanaşı, özünü regional enerji layihələrinin fəal iştirakçısı və etibarlı tərəfdaşı kimi təsdiqləyib. Bu strategiyada Naxçıvanın enerji potensialının inkişaf etdirilməsi də mühüm istiqamətlərdən birini təşkil edir.
Naxçıvanın zəngin Günəş və su ehtiyatları burada müasir və dayanıqlı enerji sisteminin formalaşdırılması üçün geniş imkanlar yaradır. Son illər ərzində muxtar respublikada enerji infrastrukturunun yenilənməsi, müxtəlif elektrik stansiyalarının yaradılması və qazlaşmanın 100 faizə çatdırılması istiqamətində mühüm işlər görülüb. Bu tədbirlər Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyinin etibarlı şəkildə təmin olunmasına xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı enerji sahəsində yeni layihələrin təqdim olunması və Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibədə bu istiqamətdə mühüm fikirlərin səsləndirilməsi Naxçıvanın enerji siyasətinin qarşıdakı mərhələsinə də aydınlıq gətirdi. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, əsas məqsəd Naxçıvanın davamlı və dayanıqlı enerji təminatını daha da möhkəmləndirməklə yanaşı, gələcəkdə burada istehsal olunan enerjinin ixrac imkanlarını genişləndirməkdir.
Bu baxımdan Naxçıvan Sənaye Parkının tərkibində 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyasının inşası mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hazırda muxtar respublikanın təqribən 200 meqavat generasiya gücü olduğu halda, yeni stansiya bu göstəricini əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Layihə həm Naxçıvanın artan enerji tələbatının qarşılanmasına, həm də gələcəkdə artıq enerjinin ixracına imkan yaradacaq.
Naxçıvanın enerji strategiyasında bərpaolunan enerji xüsusi yer tutur. Günəş və su enerjisindən istifadə imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində artıq konkret layihələr həyata keçirilir. 50 meqavat gücündə iki Günəş elektrik stansiyasının yaradılması ilə yanaşı, daha böyük həcmli Günəş elektrik stansiyalarının inşası üçün 600 hektardan artıq ərazinin müəyyənləşdirilməsi Naxçıvanın yaşıl enerji potensialının miqyasını göstərir.
Eyni zamanda, Ordubad rayonunun Tivi kəndində 15 meqavatdan artıq gücə malik su elektrik stansiyasının layihəsinin davam etdirilməsi Naxçıvanın enerji imkanlarından kompleks istifadə olunmasının nümunəsidir. Günəş və su enerjisinin inkişaf etdirilməsi, gələcəkdə enerji saxlanc qurğularının yaradılması Naxçıvanın daha çevik və dayanıqlı enerji sisteminə keçidini sürətləndirəcək.
Naxçıvanın üstünlüklərindən biri də onun regional enerji bağlantıları baxımından əlverişli mövqeyidir. Mövcud elektrik xətləri vasitəsilə Türkiyə və İranla enerji mübadiləsi imkanlarının olması gələcəkdə Naxçıvanda istehsal olunan enerjinin ixracı üçün mühüm baza yaradır. Ötürücü infrastrukturun genişləndirilməsi ilə bu imkanların daha da artırılması nəzərdə tutulur.
Azərbaycanın enerji siyasəti artıq yalnız neft və qaz ixracı ilə məhdudlaşmır. Ölkəmiz bərpaolunan enerji potensialını geniş şəkildə reallaşdıraraq elektrik enerjisi və yaşıl enerji ixracında da yeni imkanlar formalaşdırır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla yanaşı, Naxçıvanın da yaşıl enerji zonası kimi inkişaf etdirilməsi bu strategiyanın mühüm tərkib hissəsidir.
Bu istiqamətdə enerji saxlanc texnologiyalarının tətbiqi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Naxçıvanda ilkin mərhələdə ən azı 100 meqavatlıq batareya saxlanc qurğusunun yaradılması ilə bağlı planlar bərpaolunan enerjinin daha səmərəli idarə edilməsinə və enerji sisteminin dayanıqlığının artırılmasına imkan verəcək.
Nəticə etibarilə, Naxçıvanda həyata keçirilən enerji layihələri yalnız mövcud tələbatın ödənilməsinə deyil, gələcək inkişafın enerji təminatının formalaşdırılmasına hesablanıb. Yeni generasiya güclərinin yaradılması, Günəş və su enerjisindən geniş istifadə, enerji saxlanc imkanlarının artırılması və ixrac infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi Naxçıvanı perspektivdə enerji istehsalçısı və ixracatçısı kimi daha güclü mövqeyə gətirəcək. Bu proses eyni zamanda Azərbaycanın regional enerji liderliyini möhkəmləndirəcək və ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələri daha da genişləndirəcək.

Əjdər Mikayılov,
Salyan Elektrik Şəbəkəsinin mühəndisi, YAP fəalı