Azərbaycan–Çexiya münasibətləri yeni mərhələdə

Azərbaycan Respublikasının müstəqillik illərində həyata keçirdiyi xarici siyasət kursunun əsas istiqamətlərindən biri müxtəlif ölkələrlə qarşılıqlı hörmət və fayda prinsiplərinə əsaslanan ikitərəfli münasibətlərin qurulması və inkişaf etdirilməsidir. Bu siyasət çərçivəsində Avropa dövlətləri ilə əməkdaşlıq xüsusi yer tutur. Azərbaycanın Avropa məkanında etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyinin möhkəmlənməsi həm siyasi dialoqun dərinləşməsinə, həm də iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə mühüm töhfə vermişdir. Bu baxımdan Azərbaycan ilə Çex Respublikası arasında münasibətlər dinamik inkişaf edən və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq nümunəsi kimi diqqəti cəlb edir.
Azərbaycan ilə Çex Respublikası arasında diplomatik münasibətlər müstəqillik dövründə qurulmuş və ötən müddət ərzində mərhələli şəkildə inkişaf edərək möhkəm əsaslar üzərində formalaşmışdır. İki ölkə arasında siyasi dialoq yüksək səviyyədə aparılır, qarşılıqlı səfərlər və görüşlər münasibətlərin daha da dərinləşməsinə xidmət edir. Xüsusilə son illərdə dövlət və hökumət başçıları səviyyəsində həyata keçirilən təmaslar əməkdaşlığın keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.
Bu çərçivədə İlham Əliyevin 2026-cı il aprelin 27-də Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babiş ilə görüşü və mətbuata verdiyi bəyanat ikitərəfli münasibətlərin hazırkı vəziyyətini və perspektivlərini əks etdirən mühüm siyasi hadisə kimi dəyərləndirilə bilər. Görüş zamanı tərəflər Azərbaycan ilə Çexiya arasında əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərini əhatə edən geniş fikir mübadiləsi aparmış, gələcək inkişaf üçün konkret istiqamətlər müəyyənləşdirmişlər.
Azərbaycan–Çexiya münasibətlərinin əsas xüsusiyyətlərindən biri onların çoxşaxəli xarakter daşımasıdır. Siyasi əlaqələrlə yanaşı, iqtisadi əməkdaşlıq, ticarət dövriyyəsinin artırılması, sənaye, nəqliyyat, investisiya qoyuluşu, eləcə də humanitar sahələrdə qarşılıqlı fəaliyyət bu münasibətlərin əsas istiqamətlərini təşkil edir. İki ölkə arasında mövcud olan hüquqi baza əməkdaşlığın davamlı inkişafını təmin edən mühüm amillərdən biridir. Müxtəlif sahələri əhatə edən saziş və razılaşmalar tərəflər arasında əlaqələrin institusional əsaslarını möhkəmləndirir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq xüsusi diqqət mərkəzindədir. Azərbaycan və Çexiya arasında ticarət əlaqələri ildən-ilə genişlənir, qarşılıqlı ixrac və idxal əməliyyatları artmaqdadır. Çexiya şirkətlərinin Azərbaycanda həyata keçirdiyi layihələr və Azərbaycan tərəfinin Avropa bazarlarına çıxış imkanlarının genişlənməsi bu əməkdaşlığın praktiki nəticələrindəndir. Bununla yanaşı, sənaye sahəsində texnologiya mübadiləsi, birgə istehsal imkanlarının araşdırılması və investisiya layihələrinin təşviqi gələcək əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər açır.
Humanitar sahədə əməkdaşlıq da ikitərəfli münasibətlərin mühüm tərkib hissəsidir. Təhsil, mədəniyyət, elm və turizm sahələrində həyata keçirilən mübadilə proqramları xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın və dostluq münasibətlərinin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu sahədə əlaqələrin genişləndirilməsi iki ölkə arasında münasibətlərin daha da dərinləşməsinə töhfə verir.
Bununla yanaşı, Azərbaycan ilə Çexiya beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də uğurlu əməkdaşlıq həyata keçirirlər. Xüsusilə Avropa İttifaqı ilə münasibətlər kontekstində Çexiyanın rolu diqqətəlayiqdir. Azərbaycan Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığın inkişafına xüsusi önəm verir və bu istiqamətdə üzv dövlətlərlə, o cümlədən Çexiya ilə əlaqələrin gücləndirilməsi strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan–Çexiya münasibətləri qarşılıqlı hörmət, etimad və faydalı əməkdaşlıq prinsipləri üzərində qurulmuşdur. Bu münasibətlər təkcə mövcud əlaqələrin inkişafı ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda yeni istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsi və əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan Respublikası ilə Çex Respublikası arasında ikitərəfli münasibətlər dinamik inkişaf edən, çoxşaxəli və strateji əhəmiyyət daşıyan əməkdaşlıq modelidir. Bu münasibətlər həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə sabitliyin və qarşılıqlı inkişafın təmin olunmasına xidmət edir və gələcəkdə daha da möhkəmlənərək yeni məzmunla zənginləşmək potensialına malikdir.

İlahə Babayeva,
Salyan rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı, YAP fəalı