Azərbaycan–Gürcüstan əlaqələri: tarixi köklər və müasir inkişaf dinamikası

Azərbaycan Respublikası ilə Gürcüstan Respublikası arasında münasibətlər tarixən qarşılıqlı hörmət, dostluq və mehriban qonşuluq prinsipləri üzərində qurulmuşdur. Bu münasibətlərin kökləri əsrlərin dərinliklərinə gedib çıxır. Hər iki xalq uzun müddət eyni coğrafi məkanda yaşamış, ortaq tarixi proseslərdən keçmiş, mədəni və iqtisadi əlaqələr qurmuşdur. Tarixin müxtəlif mərhələlərində baş verən siyasi dəyişikliklərə baxmayaraq, Azərbaycan və Gürcüstan xalqları arasında qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq ənənəsi qorunub saxlanılmışdır.
XX əsrin sonlarında hər iki dövlətin müstəqilliyini bərpa etməsi ilə Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Dövlətlərarası əlaqələrin inkişafında strateji tərəfdaşlıq xətti əsas istiqamət kimi müəyyənləşdirilmiş, siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və regional təhlükəsizlik məsələləri ön plana çıxmışdır. Bu dövrdən etibarən iki ölkə arasında münasibətlər təkcə ikitərəfli çərçivədə deyil, həm də regional və beynəlxalq platformalarda mühüm əhəmiyyət kəsb etməyə başlamışdır.
Azərbaycan ilə Gürcüstan arasında siyasi münasibətlər yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər və müntəzəm təmaslar vasitəsilə daha da möhkəmləndirilmişdir. Dövlət başçıları arasında formalaşmış səmimi münasibətlər, hökumətlərarası əməkdaşlıq mexanizmlərinin effektiv fəaliyyəti və parlamentlərarası əlaqələrin inkişafı bu tərəfdaşlığın davamlı xarakter aldığını göstərir. Bu münasibətlər qarşılıqlı etimadın, dostluğun və ortaq maraqların bariz nümunəsi kimi çıxış edir.
İki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə enerji və nəqliyyat sahələrində həyata keçirilən iri regional layihələr Azərbaycan-Gürcüstan tərəfdaşlığını strateji müstəviyə yüksəltmişdir. Bakı–Tbilisi–Ceyhan neft kəməri, Bakı–Tbilisi–Ərzurum qaz kəməri və Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolu kimi layihələr regionun iqtisadi xəritəsini dəyişdirmiş, Avropa ilə Asiya arasında mühüm nəqliyyat və enerji dəhlizlərinin formalaşmasına zəmin yaratmışdır. Bu layihələr yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun inkişafına töhfə vermişdir.
Humanitar və mədəni sahədə əməkdaşlıq da Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin ayrılmaz hissəsidir. Hər iki ölkədə yaşayan milli azlıqların hüquqlarının qorunması, təhsil və mədəniyyət sahəsində həyata keçirilən birgə layihələr xalqlar arasında dostluq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu amil iki dövlət arasında münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi deyil, eyni zamanda sosial-mədəni əsaslar üzərində qurulduğunu göstərir.
2026-cı il aprelin 6-da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Gürcüstana rəsmi səfəri Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin inkişafında növbəti mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir. Səfər çərçivəsində keçirilən görüşlər və aparılan müzakirələr iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə xidmət etmişdir. Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanatda da vurğulandığı kimi, Azərbaycan və Gürcüstan arasında əlaqələr bütün sahələr üzrə uğurla inkişaf edir və bu əməkdaşlıq gələcəkdə daha geniş perspektivlər vəd edir. Bəyanatda qeyd olunmuşdur ki, Azərbaycan və Gürcüstan regional sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Hər iki ölkə regionda sülhün və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir. Bu baxımdan, Bakı və Tbilisi arasında koordinasiya və qarşılıqlı dəstək regional proseslərə müsbət təsir göstərir.
Eyni zamanda səfər zamanı iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarının artırılması və yeni layihələrin həyata keçirilməsi məsələləri müzakirə olunmuşdur. Orta Dəhliz kimi beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının inkişafında Azərbaycan və Gürcüstanın rolu xüsusi vurğulanmışdır. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq regionun qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasını daha da sürətləndirir.
Prezident İlham Əliyevin səfəri bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycan və Gürcüstan arasında münasibətlər möhkəm təməl üzərində qurulmuşdur və bu tərəfdaşlıq qarşılıqlı maraqlara əsaslanaraq dinamik şəkildə inkişaf edir. İki ölkə arasında əməkdaşlığın genişlənməsi yalnız milli maraqlara deyil, eyni zamanda regionda sabitliyin və inkişafın təmin olunmasına xidmət edir.
Bir sözlə, Azərbaycan-Gürcüstan münasibətləri bu gün Cənubi Qafqaz regionunda uğurlu əməkdaşlıq modelinə çevrilmişdir. Tarixi dostluq ənənələrinə söykənən bu münasibətlər müasir dövrdə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmiş və gələcək üçün geniş imkanlar açmışdır. Prezident İlham Əliyevin Gürcüstana səfəri və səfər çərçivəsində səsləndirilən fikirlər bu münasibətlərin davamlı və perspektivli xarakter daşıdığını bir daha nümayiş etdirmişdir.

Şəlalə Əsgərova,
Salyan şəhər 1 saylı humanitar fənlər təmayüllü məktəb-liseyin müəllimi, YAP fəalı