Azərbaycan artıq təkcə regionun deyil, regionlararası siyasətin də hesablaşdığı aktora çevrilir.

Dünya sürətlə dəyişir. Köhnə siyasi qaydalar dağıldıqca, yeni güc mərkəzləri formalaşır. Bu dəyişən beynəlxalq mənzərədə ayıq olmayanlar proseslərin kənarında qalır, strateji düşünənlər isə oyunun qaydalarını müəyyənləşdirir. Azərbaycan məhz ikinci yolu seçən ölkələr sırasındadır. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi xarici siyasət xətti situativ reaksiyalar üzərində deyil, dərin siyasi hesablama və uzunmüddətli dövlət maraqları üzərində qurulub.

Bu gün Azərbaycanın xarici siyasətində diqqət çəkən əsas məqam təkcə Qərblə və ya klassik regional aktorlarla münasibətlər deyil. Bakı paralel olaraq yeni siyasi orbitlər yaradır. Körfəz ölkələri ilə, xüsusilə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə qurulan münasibətlər bunun bariz nümunəsidir. Burada söhbət dostluq jestlərindən getmir. Burada söhbət güc balansından, enerji təhlükəsizliyindən və post-neft dünyasına hazırlıqdan gedir.

Prezident İlham Əliyevin Əbu-Dabiyə ardıcıl səfərləri təsadüfi deyil. Bu səfərlər açıq mesaj verir: Azərbaycan Yaxın Şərqdə seyrçi deyil, tərəfdaşdır. BƏƏ isə bu tərəfdaşlığı sadəcə iqtisadi maraq prizmasından yox, siyasi etimad müstəvisində dəyərləndirən nadir ölkələrdəndir. Qarşılıqlı etimadın olmadığı yerdə strateji əməkdaşlıq olmur. Azərbaycan-BƏƏ münasibətlərində isə bu etimad artıq formalaşıb.

Enerji məsələsi bu münasibətlərin mərkəzində dayanır. Amma söhbət təkcə neft və qazdan getmir. Söhbət Azərbaycanın qlobal enerji təhlükəsizliyində hansı mövqedə dayanacağından gedir. “Cənub Qaz Dəhlizi”nə BƏƏ kapitalının daxil olması sadəcə maliyyə əməliyyatı deyil. Bu, Azərbaycanın enerji layihələrini regional çərçivədən çıxarıb qlobal siyasi alətə çevirməsidir. Bu gün enerji təkcə iqtisadi resurs deyil, siyasi təsir vasitəsidir və Bakı bunu çox yaxşı anlayır.

Yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlıq isə gələcəyin mesajıdır. Azərbaycan artıq post-neft dövrünü uzaq perspektiv kimi deyil, real siyasi gündəm kimi qəbul edir. BƏƏ-nin bu sahədə təcrübəsi ilə Azərbaycanın coğrafi və enerji potensialının birləşməsi regionda yeni enerji xəritəsinin formalaşmasına gətirib çıxara bilər. Bu, sadəcə texnologiya transferi deyil, yeni geosiyasi mövqenin qurulmasıdır.

Hərbi əməkdaşlıq məsələsinə gəldikdə isə burada sözlər yox, addımlar danışır. Azərbaycan və BƏƏ arasında keçirilən birgə hərbi təlimlər siyasi etimadın ən açıq göstəricisidir. Dövlətlər ordularını hər kəslə yan-yana qoymur. Bu, ciddi qərardır və ciddi mesajdır. Azərbaycan bu mesajı açıq verir: BƏƏ onun üçün etibarlı tərəfdaşdır. Bu isə regional təhlükəsizlik arxitekturasında yeni reallıq deməkdir.

Müdafiə sənayesi, hərbi texnologiyalar və təhlükəsizlik sahəsində potensial əməkdaşlıq Azərbaycanın ordusunun modernləşdirilməsi prosesinə yeni nəfəs verə bilər. Eyni zamanda, terrorizm və transmilli təhlükələrə qarşı ortaq mövqe tərəfləri daha da yaxınlaşdırır. Yaxın Şərqdə baş verənlər göstərir ki, təhlükəsizlik artıq regional anlayış deyil. Risklər sərhəd tanımır və Azərbaycan bu riskləri sərhəddən kənarda qarşılamağa çalışır.

Bu mənzərədə Azərbaycan-BƏƏ münasibətləri sadəcə diplomatik əlaqə deyil, düşünülmüş strateji modeldir. Bu model Azərbaycanın beynəlxalq sistemdə çəkisini artırır, manevr imkanlarını genişləndirir və ona yeni siyasi dayaq nöqtələri qazandırır. Azərbaycan artıq təkcə regionun deyil, regionlararası siyasətin də hesablaşdığı aktora çevrilir. Və bu siyasətin arxasında emosiyalar yox, soyuq ağıl, dəqiq hesab və dövlət maraqları dayanır.

İsmayıl Nadirxanlı
Ana Vətən Partiyasının İdarə Heyətinin üzvü