Sözün zirvəsində bir ömür
Mir Cəlal Paşayev – 117 illik işıqlı yolun sahibi
Bəzən bir insan elə yaşayır ki,onun ömrü təqvimə bir tarix kimi yox,xalqın qəlbinə bir nəfəs kimi yazılır.
O insanları zaman unutmaz,O adları zaman özü qoruyar...
Bu gün —Azərbaycanın söz yaddaşında parlayangörkəmli yazıçı, alim və pedaqoq,nəcib insan Mir Cəlal Paşayevin doğumunun 117-ci ili tamam olur.
O, sadəcə yazmadı...
O, həyatın özündən söz toxudu.
Mir Cəlalın hekayələri —sadə həyatların sakit nidası,görünməyən qəhrəmanlıqların səssiz dastanı idi.O, küçələrin sükutundan,kəndlərin tozlu yollarından,çobanların, müəllimlərin, zəhmətkeş insanların taleyindən əsərlər yazdı.Onun sözündə qürur vardı,
təvazökar bir ümid vardı.Mir Cəlal ədəbiyyatımızasadə, lakin dərin mənalar gətirdi.O, yüksək pafosun arxasında gizlənən süni duyğulara yox,sözün təbii, həyatla yoğrulmuş halına üstünlük verdi.Onun yazıları —bircə dəfə oxuyanda belə adamın ruhuna hopan,ruhu titrədən yazılardı.Çünki o, süni böyüklük yox,insan olmağın təbiiliyini ucaltdı.
Mir Cəlalın həyat fəlsəfəsi – Sözlə nəfəs alan insan
Mir Cəlal Paşayevin həyatı bir sadə cümlə ilə izah edilə bilərdi:"İnsan gərək öz sözünə cavabdeh olsun."
O, sadəcə söz adamı deyildi, həyatın içindən çıxmış, həyatın öz dilində danışan bir filosof idi.Onun həyat fəlsəfəsi böyük-kiçik iddialarda yox,daxili bütövlükdə,həqiqətə sədaqətdə,zəhmətlə ucalmaqda gizlənirdi.Mir Cəlal üçün zəhmət – həyatın əsas ölçüsü idi.
Söz – məsuliyyət idi.
Elm – borc idi.
İnsan – müqəddəs varlıq idi.
O deyirdi ki, insanın böyüklüyü titullarda, şöhrətdə deyil,gördüyü işdə, daşıdığı vicdanda və yazdığı səmimi cümlədə ölçülür.Bu həyat fəlsəfəsi onun sadə, amma böyük ömrünün ana xətti idi.
Mir Cəlal heç vaxt həyatın qarşısında şikayət etmədi.O, həyatı olduğu kimi qəbul etdi —acıları ilə, çətinlikləri ilə,
və hər acıdan bir ədəbiyyat dərsi çıxardı.
Həyatın gərdişindən küsmədən,
zamanın axarında əyilmədən,
sadəliyin içində ucalaraq yaşadı.
Azərbaycan ədəbiyyatında Mir Cəlalın yeri – Sözə dürüstlük gətirən sənətkar
Azərbaycan ədəbiyyatı böyük simalar yetirib.Amma hər dövrün içində bir nəfər olur ki,o, sadəcə bir yazıçı deyil —
o, dövrünün vicdanı olur.Mir Cəlal Paşayev məhz belə bir şəxsiyyət idi.
O, ədəbiyyatımıza şirin sentimentalizmi deyil,həyatın reallığını gətirdi.Bəzən acı, bəzən ümid dolu, bəzən sükut qədər dərin reallıq.
Əsərlərində kənd müəllimi, şəhər işçisi,
adi zəhmətkeş, yorğun baba, ümidli ana hamısı əsl insan olaraq boylanırdı.
Mir Cəlal Azərbaycan ədəbiyyatında
böyük, şişirdilmiş obrazlar yaratmaqla deyil,sıravi insanın böyük səssizliyini sözə çevirməklə iz buraxdı.
O, ədəbiyyatı həyatın vitrini yox,
həyatın içi kimi gördü.
Ədəbiyyatı gerçəkdən uzaqlaşdırmadı,
əksinə, sözlə həyat arasındakı məsafəni yox etdi.Bununla da o, Azərbaycan realizminin saf, dürüst bir mərhələsini formalaşdırdı.
Özünün təmkinli, sakit, zəhmətsevər üslubu iləədəbiyyatda sadəliyin ucalığını təsdiqlədi.Bu gün onun yazdığı hər sətrdə.Azərbaycan insanının təmiz ruhu,
millətin əzmkar həyatı,
düşünən və yaşayan ruhu hiss olunur.
Mir Cəlal Paşayev —
Azərbaycan ədəbiyyatında
sözün içində insanı,
insanın içində sözü yaşadan bir böyük ruhdur.
117 İlin İşığında Bir Ruh
Bu gün 117 il ötür Mir Cəlal Paşayevin doğulduğu gündən.Amma onun adı hələ də kitab səhifələrinin yüngülcə çevrilən səslərində yaşayır.Onun qələmi hələ də
gənc ürəklərdəinsana, Vətənə, sevgiyə inam oyadır.Bəzən bir ömür göz qırpımında ötür,bəzən bir ad əsrlər boyu çəkilir...
Mir Cəlalın adı —
sözün, insanlığın və elmin birləşdiyi ölümsüz bir səslənişdir.O, Azərbaycan ədəbiyyatının sadə, amma möhtəşəm abidəsidir.Və bu abidə zaman keçdikcə
daha da ucalır, daha da nur saçır.
Ruhunuz şad olsun!
Sözünüz daim yaşasın!
Nəsillərə, söz sevərlərə
müəllim, bələdçi, dost olsun!
Mir Cəlal Paşayev —
sözün sükutunda işıq saçan bir böyük qəlbdir.
Aygül Bağırova