Azərbaycan-Çin əlaqələrinin inkişafı: Tərəfdaşlığın yeni mərhələsi

Azərbaycan qədim İpək yolu üzərində yerləşən strateji mövqeyi ilə yalnız tarixən deyil, həm də müasir dövrdə dünya iqtisadiyyatında və siyasətində mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz Cənubi Qafqazın lider dövləti olaraq beynəlxalq aləmdə mövqeyini daha da möhkəmləndirib. Hazırda Azərbaycan beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilir, qlobal güc mərkəzləri ilə siyasi və iqtisadi əlaqələrinin inkişafı, əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi baxımından böyük önəm daşıyır. Bu mənada, Çin Xalq Respublikası ilə əlaqələrin əhəmiyyəti xüsusilə vurğulanmalıdır. Çin öz növbəsində dünyanın fövqəldövləti kimi həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində yerləşən Azərbaycanla əməkdaşlığa böyük diqqət ayırır. Bu əməkdaşlıq yalnız iki ölkə arasındakı əlaqələri möhkəmləndirməklə məhdudlaşmır, həm də regional və qlobal iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirmək üçün mühüm amildir.
Qeyd edək ki, Azərbaycanla Çin arasında münasibətlər min ildən çox əvvəl qədim İpək yolu vasitəsilə başlayıb və bu əlaqələr bu günədək davamlı inkişaf edir. İki xalq arasında tarixi və mədəni əlaqələrin təməli, qədim dövrlərə gedib çıxsa da, son 32 il ərzində bu münasibətlər daha da möhkəmlənib və hər iki ölkənin rifahı naminə müxtəlif sahələrdə inkişaf edib.
Azərbaycan ilə Çin arasındakı diplomatik münasibətlər 1992-ci ilin aprelində qurulub. Bu illər ərzində əlaqələr güclənərək, müxtəlif sahələrdə müştərək əməkdaşlıq təşəbbüsləri irəliləyib. Azərbaycan-Çin münasibətlərinin inkişafı Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə gəlişindən sonra daha da sürətlənib. 1994-cü ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin Çinə rəsmi səfəri zamanı iki ölkə arasında səkkiz mühüm müqavilə imzalanıb. 1996-cı ilin aprelində isə Çin Xalq Respublikasının Baş nazirinin müavini Tsyan Tsiçen Azərbaycanda səfərdə olub. Bu səfərlər, qarşılıqlı əməkdaşlığın və dostluğun möhkəmlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edib.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də Çinlə əlaqələrin inkişafına xüsusi diqqət ayırıb. 2003-cü ildən sonra dövlətimizin başçısı bir neçə dəfə Çinə rəsmi səfər edib. Bu səfərlər Azərbaycan ilə Çin arasında siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin möhkəmlənməsinə və inkişafına mühüm töhfələr verib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev, 21 aprel 2025-ci ildə Çin Xalq Respublikasının Sinxua agentliyinə verdiyi müsahibədə də Azərbaycan ilə Çin arasında əlaqələrin strateji əhəmiyyətini və bu əlaqələrin müxtəlif sahələrdəki inkişafını geniş şəkildə şərh edib. Dövlət başçısı, həmçinin ölkəmizin Çinə olan yaxın münasibətlərini gücləndirmək məqsədilə həyata keçirdiyi bir sıra mühüm təşəbbüslərdən bəhs edib.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan ilə Çin arasında uzun illər ərzində qurulmuş güclü münasibətlərin daha da möhkəmləndiyini və inkişaf etdiyini vurğulayıb. O, ölkələr arasında baş tutan qarşılıqlı səfərlərin əməkdaşlığın inkişafında əvəzsiz rol oynadığını qeyd edib. Bu səfərlərdə imzalanan müqavilələr və anlaşmalar, iqtisadi, ticarət, nəqliyyat, enerji və mədəniyyət sahələrində əhəmiyyətli irəliləyişlərə səbəb olub.
Ölkə başçısı həmçinin vurğulayıb ki, Azərbaycan və Çin arasında əməkdaşlıq yalnız hökumət səviyyəsində deyil, həm də iş dünyasında, xüsusilə iqtisadi sahədə genişlənib. Bu əməkdaşlıq, iki ölkə arasında qarşılıqlı faydalı layihələrin həyata keçirilməsinə zəmin yaradıb. Öz növbəsində, Azərbaycan, Çin ilə əlaqələri daha da gücləndirmək məqsədilə bir sıra mühüm addımlar atıb. Xüsusilə, Azərbaycan turizmin inkişafı və işgüzar fəaliyyətin artırılması məqsədilə Çin vətəndaşlarına münasibətdə vizasız rejimi birtərəfli qaydada tətbiq edib. Bu, Çin vətəndaşlarının Azərbaycanı daha asan və rahat şəkildə ziyarət etmələrinə imkan yaradıb. Prezident İlham Əliyev, bu təşəbbüsün, iki ölkə arasındakı turizm və biznes əlaqələrinin genişlənməsinə ciddi töhfə verəcəyini və qarşılıqlı səfərlərin artmasına səbəb olacağını bildirib. "Bu addım, yalnız turistlərin qarşılıqlı hərəkətini asanlaşdırmaqla yanaşı, həm də iki ölkə arasında işgüzar əlaqələrin daha da dərinləşməsinə şərait yaradacaq. Çin vətəndaşlarının Azərbaycana vizasız gəlişi, biznes və ticarət əlaqələrinin inkişafına mühüm töhfə verəcək," – deyə Prezident İlham Əliyev əlavə edib.
Bir sözlə, Prezident İlham Əliyevin Sinxua agentliyinə verdiyi müsahibə, Azərbaycan və Çin arasında mövcud olan əlaqələrin gücləndirilməsinin və gələcəkdə daha da inkişaf etməsinin əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir. Hər iki ölkə arasında dostluq və tərəfdaşlıq münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi, qarşılıqlı səfərlər, iqtisadi, mədəni və işgüzar sahələrdə imzalanan müqavilələr və atılan addımlar, bu əlaqələrin strateji əhəmiyyətini göstərir. Azərbaycan, Çinlə əməkdaşlıqda yalnız iqtisadiyyatı gücləndirmək deyil, həm də xalqlar arasında dərin dostluq əlaqələri qurmaq niyyətindədir. Vizasız rejimin tətbiqi kimi təşəbbüslər, ölkələr arasındakı əlaqələrin genişlənməsi üçün mühüm addımlardır və gələcəkdə bu münasibətlərin daha da dərinləşəcəyinə dair güclü inam yaradır. Bu inkişaflar həm Azərbaycan, həm də Çin üçün qarşılıqlı fayda gətirəcək, yeni imkanlar açacaq və hər iki ölkənin beynəlxalq mövqeyini gücləndirəcək.

Əli Nəcəfov,
    Salyan rayon Aşağı Noxudlu kənd tam orta məktəbin direktor müavini, YAP fəalı