Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətləri dinamik inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub.
Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında diplomatik əlaqələr tarixi, mədəni və dini yaxınlıq üzərində qurulub. Bu əlaqələr hər iki xalqın ortaq köklərini və dəyərlərini əks etdirir. Müstəqillik qazandıqdan sonra Azərbaycan Mərkəzi Asiya dövlətləri, o cümlədən Qırğızıstanla qarşılıqlı əməkdaşlıq və strateji tərəfdaşlığı xarici siyasətinin əsas prioritetlərindən biri kimi müəyyənləşdirib. Hər iki ölkənin dövlət başçılarının qarşılıqlı siyasi iradəsi və xalqlarımızın ortaq tarixi, mədəni və dini dəyərlərə əsaslanan dostluq əlaqələri sayəsində Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətləri son illərdə iqtisadiyyat, nəqliyyat, təhsil, mədəniyyət və humanitar sahələrdə daha dinamik inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Bu əməkdaşlıq təkcə iki ölkənin rifahını yüksəltmək üçün deyil, həm də regionda sülhə və sabitliyin güclənməsinə töhfə vermək məqsədini daşıyır.
Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında mövcud olan dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinin təməlini ümummilli lider Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti və ardıcıl səyləri təşkil edir. Müstəqillik dövrünün ilk illərində Azərbaycan qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan xarici siyasət kursunu formalaşdırarkən, Mərkəzi Asiya ölkələri, o cümlədən Qırğızıstan ilə əlaqələrin qurulmasına və möhkəmləndirilməsinə xüsusi diqqət ayırdı. Bu çərçivədə, 1995-ci il avqustun 27-28-də ulu öndər Heydər Əliyevin Qırğızıstana səfəri böyük əhəmiyyət kəsb etdi və iki ölkənin münasibətlərinin inkişafında unudulmaz bir səhifə açdı. Bu səfər yalnız iki ölkə arasında diplomatik əlaqələrin möhkəmlənməsi ilə deyil, həm də Azərbaycan və Qırğızıstan xalqları arasında dostluğun gücləndirilməsi, mədəni və tarixi bağların daha da möhkəmlənməsi baxımından əlamətdar oldu. Səfər zamanı aparılan danışıqlar çərçivəsində qarşılıqlı əməkdaşlığın iqtisadi, siyasi və mədəni sahələrdə genişləndirilməsi üçün addımlar atıldı. Ulu öndər Heydər Əliyevin Qırğızıstanda keçirdiyi görüşlər xalqlarımızın yaxın tarixə malik ortaq dəyərlərə və əlaqələrə sahib olması faktını bir daha təsdiq edərək, Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinin gələcək inkişafının əsasını qoydu. Ümummilli liderin bu tarixi səfəri iki ölkənin rəhbərliyi arasında dərin hörmət və qarşılıqlı inamın formalaşmasına səbəb oldu. Ulu öndərin müdrik və strateji yanaşması nəticəsində Azərbaycan ilə Qırğızıstan dostluq, tərəfdaşlıq ruhunda münasibətlərini davam etdirməyə hazır olduqlarını nümayiş etdirdilər. Xalqlarımız arasında həmrəylik, qarşılıqlı dəstək və dostluq münasibətləri bu səfərdən sonra daha da gücləndi və genişləndi.
Ulu öndərin siyasi kursunu uğurla davam etdirən Prezident cənab İlham Əliyev də Qırğızıstanla münasibətlərin genişləndirilməsinə xüsusi diqqət göstərir. İlham Əliyevin uzaqgörən yanaşması və ardıcıl səyləri nəticəsində iki ölkə arasında əməkdaşlıq iqtisadi, siyasi, mədəni və humanitar sahələrdə daha yüksək səviyyəyə çatıb. Prezidentin 2022-ci il oktyabrın 11-12-də Qırğızıstana etdiyi ilk dövlət səfəri hər iki dövlət arasında bütün sahələr üzrə əməkdaşlıq əlaqələrini daha da gücləndirdi. Bu səfər zamanı imzalanan mühüm sənədlər Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsini təmin edib. Prezident İlham Əliyevlə Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov arasında qarşılıqlı inam və etimada əsaslanan dostluq münasibətləri bu əlaqələrin inkişafını sürətləndirməkdə mühüm rol oynayır. Bu şəxsi münasibətlər yalnız ikitərəfli əlaqələrin deyil, eyni zamanda, Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) çərçivəsində də sıx əməkdaşlığın inkişafına təkan verir.
Ölkələrimiz arasında son üç il ərzində həyata keçirilmiş altı ali səviyyəli qarşılıqlı səfərlə yanaşı, İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatı Dövlət Başçılarının XI Zirvə görüşündə iştirak məqsədilə Qırğızıstana növbəti səfəri ölkələrimizin münasibətlərində yeni bir mərhələnin başlandığını göstərir. Bu səfər iki ölkə arasında həm ikitərəfli, həm də regional əməkdaşlığın genişlənməsi üçün strateji əhəmiyyətə malikdir və qarşıdakı illərdə dostluq əlaqələrinin daha da dərinləşəcəyinə zəmin yaradacaq. Azərbaycan Prezidentinin bu səfəri, eyni zamanda, Türk dünyasında birliyin güclənməsinə verilən əhəmiyyətin göstəricisidir.
Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında geniş müqavilə-hüquq bazası mövcuddur və indiyədək 105 sənəd imzalanıb. Bu sənədlər iki ölkə arasında iqtisadi, siyasi, mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın inkişafını tənzimləyir. Ən mühüm sənədlərdən biri isə Qırğızıstan Prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı imzalanmış “Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə”dir. Bu Bəyannamə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini hüquqi əsaslarla möhkəmləndirib, gələcəkdə daha sıx əməkdaşlıq üçün zəmin hazırlayıb.
Bundan əlavə, Azərbaycan və Qırğızıstan beynəlxalq arenada bir-birinin maraqlarını dəstəkləyərək Türk Dövlətləri Təşkilatı da daxil olmaqla müxtəlif beynəlxalq platformalarda fəal əməkdaşlıq edirlər. Bu birlik və həmrəylik hər iki dövlətin regional və qlobal səviyyədə əhəmiyyətini artırmaqda mühüm rol oynayır.
Ölkələrimiz iqtisadi əlaqələrini inkişaf etdirmək istiqamətində də önəmli addımlar atır. Hazırda Azərbaycanda 70-dən çox Qırğızıstan şirkəti fəaliyyət göstərir. 2022-ci ildə iqtisadi əməkdaşlığı genişləndirmək üçün Azərbaycan-Qırğız İnkişaf Fondu təsis edilib. İki ölkə arasındakı Şərq-Qərb Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi və Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu ilə yükdaşımalar əməkdaşlığın iqtisadi sahədə genişləndiyini göstərir.
Bir sözlə, əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycan və Qırğızıstan arasındakı münasibətlər hər iki ölkənin liderlərinin səyləri, xalqlarımızın ortaq dəyərləri və qarşılıqlı dəstəyi ilə günbəgün möhkəmlənir. Bu əlaqələr yalnız iki xalq arasında dostluq və qardaşlıq əlaqələrini gücləndirmir, həm də regional sabitliyin və tərəqqinin təmin olunmasına mühüm töhfə verir. Bu səmərəli əməkdaşlığın gələcəkdə də yeni uğurlara imza atacağı heç kəsdə şübhə doğurmur.
Püstəxanım Qədirova,
Salyan şəhər 9 saylı uşaq bağçasının müdiri