“Qız Qalası” hidroqovşağının açılışı və “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsi İran-Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələnin başlanmasına şərait yaradır

Azərbaycanın qonşu ölkələr ilə münasibətlərinin səviyyəsi regional inkişaf və təhlükəsizliyin təmin edilməsi baxımından hər zaman əhəmiyyət kəsb edib. Xüsusilə ilə din, dil və qədim tarixi köklər bu iki xalqın münasibətlərinə həmişə təsir göstərib, bir-birinə sıx bağlayıb. Sürətlə dəyişən geosiyasi mənzərə ölkələr arasında münasibətlərdə qısamüddətli dalğalanmalara səbəb olsa da, əlaqələrin həm strateji, həm də taktiki baxımdan vacibliyi dost və mehriban qonşuluq münasibətlərinin gücləndərilməsinə zərurət yaradıb. “Qız Qalası” hidroqovşağının açılışı və “Xudafərin” hidroqovşağının istismara verilməsini məhz bu prizmadan nəzərdən keçirməklə yanaşı, əlavə etmək olar ki, bu, tarixi hadisə olmaqla bərabər, həm də iki dövlətin münasibətlərində yeni mərhələnin başlanmasına şərait yaradır.
Dövlətlərarası münasibətlərdə, ölkələrin iqtisadi inkişafında, beynəlxalq münasibətlərin möhkəmlənməsində enerji diplomatiyasına, xarici siyasət və milli təhlükəsizlik məsələlərinə vəhdət halında diqqət yetirilməsi sınaqdan çıxmış çoxillik təcrübədir. Dövlətlərin milli maraqlarına əsasən formalaşdırılan xarici siyasətin yüz illərlə yaşı olsa da enerji diplomatiyasının daxili və xarici siyasətə inteqrasiyası daim ehtiyac duyulan sahə kimi həmişə aktualdır. Bu günlərdə enerji istehsalı və suvarma məqsədilə Araz çayı üzərində Araz çayı üzərində inşa edilən, enerji güclərinin bərabər bölünməsini təmin edəcək «Xudafərin» və «Qız Qalası» hidroqovşaqlarının istifadəyə verilməsi ilə ölkəmizin enerji xəritəsinin coğrafiyası genişlənir. Hidroqovşaqların açılış mərasimlərini dərin kökləri, oxşar tarixləri, adət-ənənələri olan İran-Azərbaycan dostluğunun təzahürü adlandıran Prezident İlham Əliyev bu layihələrin gerçəkləşməsini bölgənin sabitliyi, gələcək təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli adlandırdı. Dörd ölkə arasında əməkdaşlıq körpüsü, sərhədyanı ərazilərdə yaşayan insanların həyat səviyyələrinin iqtisadi cəhətdən yaxşılaşmasına töhfə verən Araz çayının iqtisadi, mədəni və tarixi əhəmiyyəti aktuallaşıb. Araz çayı üzərində hidroqovşaqların birgə razılıq əsasında inşası bölgə ölkələrinin maraqlarına uyğun olmaqla, əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə imkanlarını də artırır.
İki ölkə arasındakı əlaqələrin perspektivlərindən bəhs edərkən «Bizi birləşdirən layihələrin arasında təbii ki, nəqliyyat layihələri xüsusi rol oynayır. Bu gün nəinki ölkələrimiz üçün, daha geniş coğrafiya üçün böyük əhəmiyyət daşıyan Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizinin yaradılması ilə əlaqədar birgə səylər göstərilib. Bu günə qədər göstərilən səylər artıq real layihələrə çevrilib. Bundan sonra həm İran ərazisində, həm Azərbaycan ərazisində müasir dəmir yolu infrastrukturunun yaradılması və modernləşdirilməsi Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizini dünyanın ən önəmli nəqliyyat damarına çevirəcəkdir» sözləri ilə proqnozları açıqlayan Prezident İlham Əliyev Şimal-Cənub Nəqliyyat Dəhlizinin bir hissəsi olacaq Ağbənd istiqamətində inşa edilən avtomobil körpüsünün əhəmiyyətini də diqqətə çatdırdı. Qeyd edildiyi kimi, bu körpü təkcə Azərbaycanın əsas hissəsini onun ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikası ilə birləşdirən körpü deyil, eyni zamanda, beynəlxalq nəqliyyat dəhlizinin bir parçası, Şimal-Cənub, eyni zamanda, Şərq-Qərb Nəqliyyat dəhlizlərinin bir hissəsi olacaq.
Bəllidir ki, Arazətrafı bölgə dövlətlərinin əksəriyyəti güclü, müstəqil siyasət aparmaq imkanına, gücünə malik ölkələrdir. Elə bu səbəbdəndir ki, heç bir kənar qüvvə bu günə qədər bu dövlətlərin iradəsinə təsir edə bilməyib və etməyəcək də. İran-Azərbaycan əlaqələrinin gələcək inkişafı münasibətləri daha da gücləndirəcək. Enerji diplomatiyasını siyasətdən ayıran, beynəlxalq əlaqələrini əməkdaşlıq prinsipləri əsasında inkişaf etdirən Azərbaycan üçün «Xudafərin» və «Qız Qalası» hidroqovşaqları bölgədə sabitliyin qarantı olmaqla qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün yeni perspektivlərin qarşısında «yaşıl işıq» olacaq.

Yalçın Abdullazadə,
YAP Salyan rayon təşkilatının məsləhətçisi, 
“Vətən Müharibəsi” iştirakçısı